Author Archives: admin

MATEMATIKADAN OCHIQ DARS ISHLANMASI 6-SINFLAR UCHUN

 

 58120383

Oltinko`l tumani  

                      28-Davlat ixtisoslashtirilgan                        

maktab-internatining

Matematika fani o`qituvchisi

Xoliqova Qanoatxonning

2016-2017- o`quv yili uchun Matematika fanidan

          

 DARS ISHLANMASI

6-SINF

  

Darsning mavzusi: Manfiy sonlarni qo’shish

Darsning maqsadi:

 

Ta’limiy:  

O`quvchilarni manfiy sonlarni qo`shish tushunchasi bilan tanishtirish, koordinata to`g`ri chizig`ida amal bajarish ko`nikmalarini shakillantirish

 

Tarbiyaviy:

O`quvchilarni o`z maqsadlariga erishish ruhida tarbiyalash, bir-biriga o`zaro hurmat, jamoa bo`lib ishlash, o`zaro yordam va beriladigan vazifani bajarishda masuliyat sezish ko`nikmalarini tarkib toptirish.

 

Rivojlantiruvchi maqsad:

O`quvchilarni o`rgnilgan mavzudan asosiy tushunchalarni ajratish, mustqil fikrlay olish qobiliyatini kengaytirish, nutq madaniyatini o`stirish.

 

Dars tipi:  

Yangi bilim berish, aralash, o`yinlar 

Dars usuli:  

Musobaqa tashkil qilish, tezkor savol-javob, ma’ruza.

Darsning jixozi: Darslik, chizmalar, tarqatmalar, nootbuk,

Darsning rejasi: 1 Tashkiliy qism 2 minut

2 Ma’nayat daqiqalari 3 minut

3 O`tilgan mavzuni takrorlash 8 minut

4 So`zni toping o`yini 10 minut

5 Yangi mavzu bayoni 5 minut

6 Mustahkamlash 7 minut

7 Sehrli raqamlar 7 minut

8 Xulosa 3 minut

 

Darsning borishi:

Tashkiliy:

Salomlashish, davomat olish, sinf xonasining xolati, o`quv qurollarini tekshirish.

Ma’naviyat daqiqalari: Yil nomi, fevral oyidagi muhim sanalar aytiladi

O`tilgan mavzuni takrorlash uchun o`quvchilar tomonidan tarqatmalardagi misollar yechiladi savollarga javob beriladi

“Sozni toping” o`yini o`ynaladi Bunda o`quchilar `xarf yozilgan tarqatmadagi misolni unga mos javobga joylashtiradi va so`z xosil qilinadi Ikki buyuk alloma A Navoiy va Z M Bobur nomlari to`g`ri topilgach ularning ruboilaridan namunalar aytiladi

Yangi mavzu bayoni:

        Bilamizki ko`p sport musobaqalarida , g`oliblar rag`bat, yutqazganlar esa jarima bali olishi mumkin. Faraz qilaylik, bir o`yinda 6 ball oldingiz, ikkinchi o`yinda esa 4  ball oldingiz. Jami to`plangan balingizni qo`shish bilan aniqlaymiz va quyidagicha yozamiz; 6+4=10 yoki [+6]+[+4]=[+10]

         Birinchi o`yinda 5 ball, ikkinchi o`yinda 3ball jarima oldingiz, deylik. Umumiy balingizni qo`shish bilan aniqlaymiz.

Agar jarima ballari oldiga ‘ — ’ [minus] ishorasini qoysak, jami jarima [-5]+[-3]= -8 ball bo`ladi.

          Ikkita manfiy sonni qo`shish uchun ularning modullarini sqo`shish va hosil qilingan son oldiga ‘ – ‘ [minus] ishorasini qo`yish kerak.

           Har qanday n son uchun n+0=0+n=n

           Masalan ;

           1] -7+[-11]= -18

           2] -9+[-15]= -24

 Mustahkamlash ;

          O`tilgan mavzuni mustahkamlash uchun mavzuga doir misollor yechiladi.

        1] -20+[-10]= -30  ;  2] -30+[-50]= -80 ;  3] -40+[-60]= -100   ;  

        4] -21+[-21]= -42  ;  5] -39+[-11]= -50 ;  6] -60+[-5]= -65

        7] -200+[-300]= -500   ;   8] -650+[-150]= -800

        Doskaga yopishtirilgan ‘ sehrli raqamlar’ga izoh berilgandan so`ng ular olib qo`yiladi. Har ikkiala guruh barcha raqamlarni to`la izohlasa ular ortida yashirilgan ikkita muhim sana hosil boladi. So`ngra guruh o`quvchilari bu sanalar haqida ma`lumot beradilar;

  1. 11.1991-O`zbekiston Respubliasi davlat Bayrog`i qabul qilingan kun.
  2. 07.1992-O`zbekiston Respublikasi davlat Gerbi qabul qilingan kun.

Ekranda O`zbekiston Respublikasi Bayrog`I va Gerbi gavdalanadi.

Xulosa ;

O`quvchilar ishtirokiga ko`ra ular baholanadi.

Uyga vazifa ; 25-27-misollar

 

 

“НАВОСИЗ УЛУСНИНГ НАВОБАХШИ БУЛ” номли адабий-маърифий кеча СЦЕНАРИЙСИ

“НАВОСИЗ УЛУСНИНГ НАВОБАХШИ БУЛ” номли адабий-маърифий кеча СЦЕНАРИЙСИ

Мактаб сахнаси, унинг ён кисмлари хазрат Навоийнинг ибратли мисралари, у киши тугрисида тайёрланган, тадбир охирида энг яхшилари такдирланадиган деворий газеталар билан безатилади. Сахна турига Навоий портрети илиниб, унинг остига Узбекистон Республикаси Президенти Ислом Каримовнинг куйидаги сузлари катта ва чиройли харфлар билан ёзилади:

“Алишер Навоий халцимизнинг онги ва тафаккури, бадиий маданияти тарихида бутун бир даврни ташкил этадиган буюк шахс, миллий адабиётимизнинг тенгсиз намояндаси, миллатимизнинг гурури, шаъну шарафини дунёга тараннум килган улмас суз санъаткоридир”.

Ислом Каримов

Тадбирни бир киз ва бир угил бола олиб боради.

Улар замонавий мактаб формасида, буйи басти, овоз кучи узаро мос булиши максадга мувофикдир.

Тадбир мукаддимасида Алишер Навоий газаллари билан айтиладиган бир мумтоз кушик; (масалан, Берта Давидова, Комилжон Отаниёзов ёхуд Муножот Йулчиева ижросида) DVD ускунасида куйилади.

Кушик якунига якин сахнага икки олиб борувчи икки ёкдан чикиб келади. Улар кулида яхши мукова ичига жойланган сценарий нусхаси булиши шарт. Улар узига тегишли сузларни тадбир дан олдин об дон ёд олган булишига карамай, сахнада одоби шуни талаб килади.

Киз бола: — Ассалому алайкум, мухтарам устозлар, азиз укувчилар!

Угил бола: — Инсониятнинг маданий ривожига улкан хисса кушган узбек халки айни ой — февраль ойида бир эмас, икки улуг санани кенг нишонлайди.

Киз бола: — Зеро, айни шу ойда халкимиз пешонасига икки буюк шахс, икки буюк мутафаккир фарзанд битган.

Угил бола: — Улардан бири — дунё бадиий суз санъатининг энг йирик намояндаси хазрат Алишер Навоий булса, иккинчиси — адолатли шох ва бетимсол шоир, тугрисуз муаррих Бобур Мирзодир!

Киз бола: — Президентимиз Ислом Каримов узининг “Юксак маънавият — енгилмас куч” китобида Навоий бобомизнинг жахон тарихида тутган юксак мавкеини алохида таъкидлар экан, ул зотга, жумладан, шундай таъриф беради: “Агар бу улуг зотни авлиё десак, у авлиёларнинг авлиёси, мутафаккир десак, мутафаккирларнинг мутафаккири, шоир десак, шоирларнинг султонидир”.

Угил бола: — Дархдкщат, Навоий хазратларининг дунё адабиёти хазинасига кушган улкан хиссасини мана бу факт ва ракамлар оркали хам узимизга яккол тасаввур килсак булади.

Киз бола: — Жахон адабиётининг энг йирик вакиллари уз асарларида бир мартадан хисоблаганда куйидаги микдорда суз ишлатганлар:

Татар шоири Абдулла Тукай -14 мингдан ортикрок;

Форс-тожик шоири Абдурахмон Жомий — 17 600 та;

Испан адиби Сервантес — 18 мингдан ортикрок;

Инглиз шоир ва драматурги Вильям Шекспир — 20 мингдан ортикрок;

Рус шоири Пушкин — 21 193 та;

Киз бола ва Угил бола бирга:

— Узбек мутафаккири Алишер Навоий — 26 035 та!

(Олиб борувчилар охирги гапни шундай овоз ва таъкид билан талаффуз килиши керакки, залдагилар беихтиёр карсак чалиб юборишсин.)

Угил бола: — У ёгини сурасангиз, Навоий бобомиз уз истеъдодининг кучини, узи яратиб куйган хазиналар салмогини узлари жуда яхши билганлар. Мана ул зотнинг уз ички овози — виждон товуши — хотиф бу хакда нима дейди:

Дедим: назм ахлининг сархайли ким булгай, деди хотиф:

Навоий, булгай, улким сен тилайдурсен агар булгай.

(Шу мисралар укилар экан, олиб борувчилар узлари ортга чекиниб, илтифотли кул харакатлари билан сахнага Навоий образидаги укувчини таклиф этишади. Бу образ да чикадиган укувчи олиб борувчилар дан асло кичик ёшда ва жуссада булмаслиги, иложи борича юкори синф укувчиси ёхуд укитувчи-мураббий булиши тавсия этилади. Унинг либоси хам ортикча ялтур-юлтирли эмас, балки содда, бирок салобатли бичим ва рангда, масалан, ок ёхуд каймок рангда булгани маъкул.)

Навоий (кулида когоз, унга онда-сонда караб, ёддан):

Низомий олса Бардаъ бирла Ганжа,

Кадам Рум ахлига хам килса ранжа.

Чекиб Хусрав даги тиги забонни,

Юриб фатх айласа Хиндустонни.

Яна Жомий Ажамда урса навбат,

Арабда доги чолса куъси шавкат.

Агар бир кавм, гар юз, йукса мингдур,

Муайян турк улуси худ менингдур.

Олибмен тахти фармонимга осон,

Черик чекмай Хитодин то Хуросон.

Хуросон демаким, Шерозу Табриз,

Ки килмишдир найи килким шакаррез.

Кунгул бермиш сузимга турк жон хам,

На ёлгуз турк, балки туркмон хам.

(Навоий ушбу мисраларни айтаркан, аста сахда четига куйилган чиройли курсига бориб чукади. Унинг урнини олиб борувчилар эгаллайди.)

Киз бола: — Навоий хазратларининг бу даражада довруг топишининг сири, аввало, унинг ижодида инсонпарварлик — гуманизм гояси устувор булгани билан изохланади. Навоий оламнинг гултожи булмиш инсон, унинг кунглига эътибор мавзусини ижодининг марказига олиб чикдан эди.

Навоий (урнидан турмаган холда, куллари билан таъсирчан):

Каъбаки оламнинг улуб кибласи,

Кадри йук андокки, кунгил каъбаси.

Угил бола: — Шоир инсон кунглининг ободлиги, хотиржамлигини таъминламок; худди миллионлар тавоф киладиган Каъбани обод айламок; билан тенг савобли юмуш эканини таъкидлайди.

Навоий (урнидан турмаган холда, куллари билан таъсирчан):

Кимки бир кунгли бузугнинг хотирин шод айлагай,

Онча борким, каъба вайрон булса, обод айлагай

Киз бола: — Бугунги глобаллашаётган дунёда, мол-дунё, обру-амал талаш оламда исломдек тинч ва инсонпарвар дин номи билан ишбузутдилик к;илаётган, куплаб одамлар, биринчи навбатда, мусулмон ахли такдирига хавф солаётган кимсалар, чин мусулмон ким эканини Навоий бобомиздан сурасалар, чакки булмас эди.

Навоий (урнидан туриб, таъсирчан холда):

Ким мусулмонлиг айласа даъво,

Чин эрмас гар фидо килур жонлар.

Ул мусулмондурурки, солимдур

Тилию илгидин мусулмонлар.

(Сахдага Навоий газаллари билан ижро этилувчи бирор куппщни куйловчи укувчи ёхуд укувчилар гурухи, агар иложи булса, тадбирга таклиф этиладиган санъаткор чикади, мумтоз кушик ижро этади. Бунинг имкони булмаса, DVD ускунасида шундай кушик; цуйилиб, раккоса укувчилар унга чиройли рак;с тушишади)

Киз бола: — Президентимиз хдзрат Навоийни бекорга “авлиёлар авлиёси” дея улугламаганлар. Чунки мутафаккир ижодкор олам ва одам хасида шу даражада чукур, маъноси теран мисралар яратганки, уларда акс этган х,ак;щатлар замонлар утиши билан хам абадий узгармай к;олаверади.

Угил бола:Бу коргахда хато келмади чу бир сари муй,

Хато меиииг назаримдандир, хато курсам.

Навоий: — Нокасу ножинс авлодин киши булсин дебон

Чекма мехнатким, латиф улмас касофат олами.

Ким, кучук бирла хутикка неча килсанг тарбият,

Ит булур, доги эшак, булмаслар асло одами.

Киз бола: — Ил мни ким воситаи жох этар,

Узинию халкни гумрох этар.

Угил бола: — Халкимиз шуро зулми остида эзилган, миллий кадриятларимиз топталган, тилимиз ва узбекона рухимиз горах килинган замонда курашчан шоирамиз Хвалима Худойбердиева уз армонлариии мана бундай дар дли сатрларда ифода этган эди.

(Сахнага Х.Худойбердиева шеърини ёддан ифодали, таъсирчан укиб бера оладиган киз чикади.)

Kиз:

 

Ишонаркан ортдагию ёндошга,

Ишонаркан бегонаю к;ондошга,

Бошим билан уриларкан, вох, тошга,

Орангиздан Навоийни излайман.

 

Яшнаб-яшнамасдан, сулиб-сулмасдан,

Кетиб борарканман, улиб-улмасдан,

Мен узимнинг кимлигимни билмасдан,

Орангиздан Навоийни излайман.

 

Дунёнинг сир-синоати минг турлик,

Бирда хурлик улдиради, бир курлик,

Навоийни тугмай, нечун, мен шурлик,

Орангиздан Навоийни излайман.

Айтинг, куп цолдими ё оз ул кунга,

Ка он етгум ул угилга, пок унга,

Юзим билан йициларкан олдинга,

Орангиздан Навоийни излайман.

 

Юрсам, юргум шу ният хдр дам ёк;иб,

Кетсам хам умрим — шу ёруг гам ёциб,    

Кабримда х;ам тунлар туриб, шам ёк;иб,

Орангиздан Навоийни излайман.

Киз бола: — Шукрки, истиклол бизга барча маънавий кдцриятларимиз катори Навоий бобомиз меросини хам тулик, эмин-эркин урганиш, у киши ижодини дунёга довруг к;илиш имконини берди. Нафакат пойтахтимиз Тошкент ва куплаб вилоят марказларида, балки Россиянинг маркази Москва шахрида, Озарбайжон пойтахти Бокуда улуг шоиримизнинг мухташам хайкаллари кад ростлади.

Угил бола: — Энди хурмат билан суз навбатини бугунги маърифий кечамиз ташкилотчиси, устозимиз…га берамиз.

Устоз— Кечамизнинг азиз иштирокчилари, мухтарам устозлар, хурматли укувчилар! Президентимиз Ислом Каримов: “Тарихий хотирасиз келажак йук” дея бизга сабок беради. Дархакикат, уз илдизларини билмаган, аждодлари такдиридан бехабар халкнинг оми тудадан, онгсиз подадан фарки колмайди. Тарихий хотира эса эл калбига гурур багишлайди, унинг каддини, кадрини тиклайди. Мустакиллик сабаб, шукрки, узбек эли дунё сахнасида узининг кимлигини, кандай буюк зотлар авлоди эканини англади, оламга англатди. Мана шу буюк зотлар орасида Алишер Навоий бобомизнинг урни ва курки узгачадир. Хазрат уз асарларининг бирида:

Мурувват барча бермакдур, емак йук,

Футувват барча килмакдур, демак йук,

дея таълим берадилар. Навоийнинг узи умри ва ижодининг сунгги заррасигача халкига хадя этган, бу эзгуликларидан бирор таъма кутмаган беназир шахе, чинакам футувват эгаси булганлар.

Бугун даврада укилган ибратли миераларга якун сифатида хазрат бобомиздан мерос колган багоят узбекча ушбу миераларни укиеам, сузимга энг яхши хулоса булади, деб уйлайман. Муътабар шоиримиз айтадилар:

Навосиз улуснинг навобахши бул,

Навоий ёмон булса, сен яхши бул!

Бундай улуг камтарлик олдида факат ва факат бош эгамиз, Навоийга чексиз таъзимлар киламиз.

Угил бола: — Энди мактабимиз микёсида утказилган “Навоий менинг тасаввуримда” мавзусидаги энг яхши иншо хамда “Навоий хакидаги энг яхши деворий газета” танловлари голибларини эълон килиш учун суз танловлар жюриси раисларига берилади.

(Хар икки танлов жюри раислари танлов натижаларини эълон килиб, энг яхши учтадан иш муаллифларини мактаб’ дирекцияси томонидан ажратилган мукофотлар билан такдирлайди, уз тилакларини билдиришади.)

Киз бола: — Азиз дустлар, шу билан улуг узбек мутафаккири Алишер Навоий таваллудининг 572 йиллиги муносабати билан утказилган адабий- маърифий кечамиз нихоясига етди.

Угил бола: — Сизларнинг барчангизга буюк боболаримиз ибрати доимо хамрох булишини, уларга муносиб авлод булиш бахти насиб этишини тилаймиз!

Киз бола: — Эътиборингиз учун ташаккур!

ONA TILI FANIDAN 1 SOATLIK DARS ISHLANMASI

Oltinko’l tumanidagi

28-Davlat ixtisoslashtirilgan

maktab-internatining ona tili va adabiyot fani o’qituvchisi Yunusova Ma’sudaxon Sobitovnaning 9-sinf uchun ona tili fanidan 1 soatlik

DARS ISHLANMASI

ANDIJON-2017

DARSNING TEXNOLOGIK XARITASI

Darsning qismlari Ajratilgan vaqt Darsning mazmuni Ta’lim me’todlari Ta’lim vositalari
1. Tashkiliy qism 5 1.    O’quvchilar bilan salomlashish;

2.  Navbatchi axborotini tinglab, davomatni aniqlash;

3.  Darsga tayyorgarlikni tekshirish.

Og’zaki Jurnal
2. O’tilgan mavzuni so’rab baholash 10 1.  O’tilgan mavzu bo’yicha savol-javob;

2.    O’quvchilarning bilim, ko’nikma va malakalarini aniqlash.

Aqliy hujum Tarqatma materiallar
3. Yangi mavzu bayoni 10 Yangi mavzu bo’yicha tushuncha berish Ma’ruza Kitob va internet ma’lumotlari
4. Mustahkamlash 15 1.  Nazariy bilimlarni mashqlar orqali amalda qo’llash;

2.  Mavzu bo’yicha o’quvchilar o’rtasida bahs-munozara.

Guruhlarda ishlash Testlar banki, tezkor savol-javoblar
5. Yakuniy qism 5 O’tilganlarni o’rganib, mavzu bo’yicha gaplar tuzish Og’zaki Darslik

 

DARS ISHLANMA

Sana:

Sinf:

Fan: Ona tili

Mavzu: Qo’shma gap turlarining ma’nodoshligi

  1. Darsning maqsadi:
  • ta’limiy maqsad – o’quvchilarga qo’shma gap turlarining ma’nodoshligi bo’yicha umumiy ma’lumot berish;
  • tarbiyaviy maqsad – o’quvchilarda yuksak ma’naviy fazilatlarni tarbiyalash;
  • rivojlantiruvchi maqsad – o’quvchilardagi ilm olishga bo’lgan intilishni, nazariy bilimlarni amaliyotda qo’llash malakalarini o’stirish.
  1. Darsning jihozi: darslik, dars ishlanma, rasmli plakat, tarqatmalar, testlar banki.
  2. Darsning usuli: suhbat va bayon qilish, guruhlarda ishlash.
  3. Darsning turi: yangi bilim berish.

Darsning borishi:

  1. Tashkiliy qism: Sinfning va o’quvchilarning darsga tayyorligini aniqlash, navbatchi axboroti orqali davomatni aniqlash, adabiy daqiqa o’tkazish.
  2. O’tilgan mavzuni so’rab baholash: o’quvchilar uchun uyga berilgan topshiriqlar ijrosini nazorat qilish, “Bog’lovchisiz qo’shma gap” mavzusi yuzasidan tarqatmalar asosida jamoa bilan ishlash.
  3. Yangi mavzuning bayoni:

Darsning rejasi:

  1. o’tilgan mavzu bilan yangi mavzuni bog’lash;
  2. ma’nodoshlik tushunchasi sharhi;
  3. yangi mavzu yuzasidan nazariy bilimlar berish.

Qo’shma gaplar qismlarining bog’lanishiga ko’ra 3 turga bo’linadi. Ular:

  1. Bog’langan qo’shma gaplar.
  2. Ergash gapli qo’shma gaplar.
  3. Bog’lovchisiz qo’shma gaplar.

Tilimizda “ma’nodoshlik” degan tushuncha bo’lib, bu shakli turlicha bo’lsa ham bir ma’no atrofida jamlanadigan birliklarga aytiladi. Buni so’zlarda, so’z birikmalarida ko’rganimizdek gaplarda uchratishimiz mumkin. Xususan, ayni mavzumizda duch kelishimiz mumkinki, zidlik, sabab, shart, payt munosabatlarini bog’lovchisiz, bog’langan va ergash gapli qo’shma gaplar bilan ham ifodalanishi mumkin, shunga ko’ra ular bir-biriga ma’nodosh bo’la oladi. Masalan:

  1. Yurt tinch – sen tinch.
  2. Yurt tinch, shuning uchun sent inch.
  3. Yurt tinch-u, sen tinch.

Yuqorida misol keltirilgan gaplarning birinchisi bog’lovchisiz qo’shma gap, ikkinchisi ergash gapli qo’shma gap, uchinchisi esa bog’langan qo’shma gap hisoblanadi. Ular garchi qo’shma gapning turlicha guruhlariga mansub bo’lsa-da, o’zaro ma’nodosh hisoblanadi.

  1. Mustahkamlash: Darsning bu qismida o’quvchilar kichik guruhlarga ajratilib, mavzu yuzasidan berilgan topshiriq va mashqlar ustida ishlaydilar, rasmli plakatlar asosida gaplar tuzadilar, avvaldan tayyorlab qo’yilgan tezkor savollarga javoblar beradilar. Kichik testlar bilan o’quvchilarning dars davomida olgan bilimlari tekshiriladi. Berilgan javoblardan kelib chiqqan holda g’olib guruh aniqlanib rag’batlantiriladi.
  2. Uyga vazifa: O’tilganlarni o’rganib, mavzu bo’yicha gaplar tuzish.

 

 

O’TIBDO’                    ____________              D.Ergashev

 

Fan o’qituvchisi:          ____________              M.Yunusova

Zahiriddin Muhammad Babur

The name ofZahiriddin MuhammadBabur in thehistory of Uzbekistan is on a par with such political figures and military leaders as Jaloliddin Manguberdi, Amir Timur, Ulugbek, Alisher Navoi. A direct descendant of Timur, Babur created an empire of Baburids in India (in the westernsources it is known as Mughal Empire) and was a loyal son of his country and the rest of his life he was fighting for its welfare and prosperity.Babur was the son of the Timurid prince Umarsheykh, the ruler of the Fergana region. He was born in 1483. At the age of 12 years, resulting in the tragic death of hisfather, he became the new ruler and started a brutal struggle for power in Mawarannahr. During 1494-1496, while stilla teenager, Babur participated in the battles of Samarkand, where he first met on the battlefield with his most powerful enemy, Sheybani Khan, who had an enormous impact on the fate of Babur.Most of his life Babur spent in military campaigns and battles. He tried unsuccessfully to unite the separated regions of Mawarannahr and create a new great state of Temurids. His dream was realized in India, where he went with his troops in 1526. Babur succeeded in laying the basis for the Great Mughal Dynasty in India, which had existed for about 300 years. His ideas preached the establishment of harmony among the peoples and spread of education among the general population.Along with his military and political activities Babur was a great poet, whose rubais (lyric quatrains) delight and inspire many people even today. He wrote one of the most famous oriental works in world literature: “Baburnama”.»Baburnama» is personal letters of Babur, which he has kept throughout life and collected in one work. «Baburnama” is not only a description of the personal life of the author, but also a valuable source for studying the history, culture and life of the peoples, flora and fauna of various areas visited by Babur.Babur was one of the greatest men of his time. Creating one of the most powerful empires in the history of the East, he, nevertheless, remained an ardent patriot of his country at heart and the rest of his life tried to establish diplomatic and friendly ties with his native city ofAndijan.Today Andijan people proudly pronounce the name of Zahiriddin Muhammad Babur and honor his memory. The town has a monument to Babur, as well as the House of Babur, which has been preserved to our time.

Nazarov Inomjon

INFORMATIKA FANIDAN »MATEMATIK FORMULALAR BILAN ISHLASH» MAVZUSIDA TAYYORLANGAN DARS ISHLANMASI

 

58120383

 

O’zbekiston  Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi

Andijon  viloyati xalq ta’limi boshqarmasi

Oltinko’l tuman  xalq ta’limi muassasalari faoliyatini metodik ta’minlash va tashkil etish bo’limiga qarashli 28-Davlat ixtisoslashtirilgan maktabining Informatika  fani o’qituvchisi

Ziyaitdinova Nodira Abdumajidovnaning

Matematik formulalar bilan ishlash

mavzusida tayyorlagan

(Informatika 8-sinf)

 

DARS ISHLANMASI

Andijon viloyati

Darsning texnologik xaritasi

Mavzu Matematik formulalar bilan ishlash
 

Maqsad va vazifalar

Darsning maqsadi: o‘quvchilarni elektron jadvalda qo‘llaniladigan matematik formulalar bilan tanishtirish va ular bilan ishlashga o’rgatish.

Darsning ta’limiy vazifasi: o‘quvchilarga amaliy masalalar yechish orqali elektron jadvalda qo‘llaniladigan matematik formulalar bilan tanishtirish va ular bilan ishlash bo’yicha bilim va ko’nikmalar berish.

Darsning tarbiyaviy vazifasi: o’quvchilarni yangi bilimlar egallashga va tartib-intizomga doimo rioya etishga yo’naltirish.

Darsning rivojlantiruvchi vazifasi: o‘quvchilarning kompyuterdan foydalanish haqidagi bilim va tasavvurlarini kengaytirish.

O‘quv jarayonining mazmuni Excel elektron jadvali imkoniyatlari. Matematik funksiyalar va ularning qo’llanishi. Mantiqiy funksiyalar va ularning qo’llanishi. Statistik funksiyalar  va ularning qo’llanishi. Matnli funksiyalar va ularning qo’llanishi.
O‘quv jarayonini amalga oshirish texnologiyasi Uslub: Ma’ruza va amaliyotning uyg‘unligi

Shakl: Savol-javob. Jamoa va kichik gruhlarda ishlash

Vosita: Elektron resurslar, darslik, plakatlar; tarqatma materiallar.

Usul: Tayyor prezentatsiya va slayd materiallari asosida.

Nazorat: Og‘zaki, savol-javob, muhokama, kuzatish.

Baholash: Rag‘batlantirish, 5 ballik reyting tizimi asosida.

Kutiladigan natijalar O’quvchilar amaliy masalalarni kompyuterda yechish bo’yicha bilimlari mustahkamlanadi, format menyusi hamda formulalar bilan ishlash ko’nikmalarini egallaydilar.
Kelgusi rejalar (tahlil, o‘zgarishlar) O’qituvchi o’z faoliyatining tahlili asosida yoki hamkasblarining dars tahlili asosuda keyingi darslariga  o‘zgartirishlar kiritadi va rejalashtiradi.

Asosiy tushunchalar:

 

Matematik amallar, matematik funksiyalar, mantiqiy funksiyalar, statistik funksiyalar, matn funksiyalari, katakcha, satr va ustun formatlari.

 

 Darsning blok-chizmasi

 

  Dars bosqichlari Vaqt Usullar
1 Tashkiliy qism 5  minut S
2 O‘tilganlarni takrorlash 10 minut SJ, K, VDMY
3 Yangi mavzu ustida ishlash 12 minut M, AH
4 Yangi mavzuni mustahkamlash 15 minut SJ, K, BST, MY
5 Uyga vazifa 3 minut B,BO,BX

 

 Uy vazifasini so‘rash.

 

  • Bugunga darsimizda “Ofarin”, “Rag’bat” va ”Bo’sh” kartochkalaridan foydalanamiz.

 

  • Eng to‘g‘ri javob va faol ishtirok uchun “Ofarin”,”  — 5 ball,

 

  • Biroz hatoga yo’l qoygan o’quvchilarga  “Rag’bat” – 4 ball,

 

  • Bilimida bo’shliqlar aniqlangan o’quvchilarga – ”Bo’sh” 3 ball qo‘yiladi.

 

(Qaysi gurux a’zosi to’g’ri javob bersa o’z guruxiga ball olib beradi va shu tariqa dars musobaqa usulida davom etaveradi.)

Darsning tashkiliy qismi Prezidentimiz I.A.Karimovning quyidagi so’zlari bilan boshlanadi:

 

8mill_21_01_20121

Farzandlari soglom yurt qudratli bolur, qudratli elning farzandlari soglom bolur degan iborani prezidentimiz xar bir maqola va xar bir farzandlarimiz va xar bir yurtimiz xaqida gap ketganda aloxida taqidlab o’tadi. Shunday ekan siz xurmatli o’quvchilar o’z bilimlaringizni sog’lom fikrlar ila boyitib bormog’ingiz  zarurdir. Buning uchun esa ko’p o’qish va ko’pdan-ko’p bilim va malakalarga ega bo’lmog’ingiz  zarurdir.

 

So’ng  dars  gurux o’quvchilarini ikki guruxga bo’lish va ularni shartlar bilan tanishtirishga o’tiladi:

1-shart. Guruxga nom berish va nima uchun bu nomni berganliklari.

 

2-shart. Guruxlar bir birlariga tarqatma materiallari orali savollar berish

 

3-shart. O’qituvchi tamonidan berilgan topshiriqni bajarish.

 

4-shart. Mavzuni tinglash.

 

5-shart. Mavzuni mustaxkamlash maqsadida berilgan topshiriqni

kompyuterda bajarish.

 

1-shart guruxlar o’zlariga quyidagicha nom beradilar  va gurux oquvchilarini tanishtiradilar va gurux nomi va nima uchun bunday nomlaganlari xaqida ma’lumot beradilar.

 

Al Xorazmiy-guruxi

 

 

 

1429950510_al-horazmiy-2

 

 

 

 

 

Аl Хоrazmiy (780-850). Buyuk matematik, astronom, geograf.  Аl-Хоrazmiy yozgan asarlardan bizgacha 10 tasi yetib kelgan. Хоrazmiyning XII-аsrda lotin tiliga tarjima qilingan «Аrifmetika» аsari yеvropaliklarni Hind raqamlari , pozision o’nlik sanoq sistemasi bilan tanishtirdi va uning boshqa sanoq sistemalariga nisbatan afzalligini ko’rsatdi. Butun va kasr sonlar ustida amallar bajarish vа kvadrat ildiz chiqarish usulini keltirdi. Xorazmiy yozgan “Arifmetika traktatlari”, “Al jabr val muqobala”, “Tuzatilgan Ptolomey vatarlar jadvalidan chiqarish” kabi asarlarida arifmetik, algebraic va geometric materiallarni sistemalashtirdi.

 

 

 

 

 

Al Farobiy-guruxi

 

 624593464Al Farabi (872-950) Abu Nasr Muhammad ibn Muhammad ibn Uzlug’ Tarxon (IX-X asr) Farobiy taxallusi bilan  yashab ijod etgan. U bilish jarayonini ikki bosqich-aqliy bilish va hissiy bilishdan iborat bo’lib, ular o’zaro bog’liq, lekin biri boshqasisiz vujudga kelmasligini, bu bosqich axborotsiz shakillanmasligi, axborot esa bilishning asosini tashkil etuvchi element ekanligini takidlab o’tgan allomadir. Farobiy mantiq ilmi xaqida xam “Mantiq san’ati kishiga shunday qonunlar haqida ma’lumot beradiki- bu qonunlar vasitasida aql chiniqadi, inson sog’lom fikr yuritishga o’rganadi”

 

  1. Uy vazifasini so‘rash

O’tilganlarni qisqacha takrorlash quyidagicha amalga oshirish mumkin.

SJ

1.Birinchi electron jadvalning nomi.

2.Elektron jadvalning vazifalari.

3.Elektron jadvalning imkoniyatlari.

4.Excel dasturini ishga tushirish.

  1. Excel dasturini interfeysi.

6.Katakcha nomi.

7.Katakchaga kiritish mumkin bo’lgan ma’lumotlar turi.

8.Absolyut murojan nima?

9.Nisbiy murojat nima?

10.Matematik funksiyalar vazifasi

11.Mantiqiy funksiyalar vazifasi

12.Statistik funksiyalarga qaysilar kiradi

13.Matinli funksiyalarni sanab bering

  1. Matinli funksiyalarni vazifasi

K

1 gurux,

Microsoft Offise dasturidan MS EXCEL dasturiga klaster diogrammasini tuzing.

                                           Klaster

Klaster-tutam, bog’lam axborot xaritasini tuzish yo’li- barcha tuzilmaning mohiyatini markazlashtirish va aniqlash uchun qandaydir biror asosiy omil atrofida g’oyalarni yig’ish.

Bilimlarni faollashtirishni tezlshtiradi, fikrlash jarayoniga mavzu bo’yicha o’zaro bog’lanishli tasavvurlarni erkin va ochiq jalb qilishga yordam beradi.                              

VD

II gurux

Microsoft Offise dasturidan MS WORD va MS EXCEL dasturiga vena diogrammasini  tuzing.

Venn diagrammasi

2 va 3 jihatlarini hamda umumiy tomonlarini solishtirish yoki taqqoslash yoki qarama-qarshi qo’shish uchun qo’llaniladi.

Tizmli fikrlash, solishtirish taqqoslash, taxlil qilish ko’nimalarini rivojlantiradi.

Mavzuni yoritish:

 

M O’qituvchi tomonidan tayyor slaydlar asosida darslikdagi misollar amalda ko’rsatib beriladi. Bu jarayonda katakcha formatiga, avtoto’ldirish, absolyut murojaat va nusxalash imkoniyatlariga alohida urg’u berib o’tiladi.

 

 

1-misol. Reytingga oid masala yechamiz . Buning uchun sinf jurnalini eslatuvchi jadval tuzamiz. Bunda avvalo katakchalar bloklarini birlashtirish orqali quyidagi jadvalni hosil qilib olamiz.

 

Безымянный

 

L-ustunda barcha fanlardan olingan reyting ballarini yigiladi buning uchun

Barcha blokdagi sonlarni qo’shib yigindisi chiqariladi va quyidagi jadval hosil qilinadi.

 

22222222222

 

M-katakchalar bloklarini to’ldirish M6=L6*100/$L$6 katakchasini M7,M8,M9,M10  katakchalariga nusxalash orqali amalga oshiriladi. Bu yerda, $L$6-absolyut adres bo’lib,umumiy ball joylashgan katakchadir.

3333333333

 

AH Darsda guruxlar asosan darslikdagi va qo‘shimcha topshiriqlarni mustaqil bajarishadi. O‘qituvchi ularning ishlashini nazorat qilib boradi.

Mumkin qadar har bir gurux uchun 3 tadan 5 tagacha alohida misollar variantini tavsiya etish lozim. Misollarni yechish jarayonida o‘quvchilar qaysi fandagi tushuncha, ma’lumot yoki formulalardan foydalanishganini izohlab berishi fanlar integratsiyasi uchun muhimdir.

Hisoblash jarayonida o‘quvchilar e’tiborini katakcha, satr va ustun formatlarini o‘zgartira olishga qaratish maqsadga muvofiq bo‘ladi.

 

Mavzuni mustahkamlash va yakunlash:

 

Mavzuni mustaxkamlash uchun o’quvchilarga quyidagi mashiqlarni bajarish topshiriladi.

 

  1. MS Excel dasturini ishga tushiring.

 

  1. Guruxingizdagi o’quvchilar fanlardan olgan baxolari orqali reyting jadvalini tayyorlang.

 

Gurux o’quvchilari kompyuterda mashiqlar bajargunga qadar bosh qolgan o’quvchilar bilan birga “7-qadam” metodi o’ynaladi

 

1.U shunday narsaki, bizning darslarda usiz mavzuni tushuntirish qiyin.

 

  1. Uning katta yoki kichik turlari bor

 

  1. Undagi etti malakdan xosil bo’lar kamalak

 

  1. U qora rangni juda ko’p ishlatadi

 

  1. Uning yuqqa va qalin turlari bor

 

  1. U ko’proq to’rtburchak shakilda bo’ladi

 

  1. Uning natijasini olish uchun yo printer yo plotterni unga o’rtoq qilish kerak.(manitor)

 

 

She’riy topishmoqlar

 

  1. Ma’lumot tashir tinmay

Beminat xizmat qilar

Virus tushsa albatta,

Xordiqqa ruxsat so’rar

(fleshka)

 

  1. O’zim kichik bo’lsam-da

Kompyuter yuragiman

Men uning eng kerakli

Eng mitti bo’lagiman.

(mikroprosessor)

 

  1. Tarmoqning ishini,

Taminlovchi kompyuter

Men bo’lmasam tarmoqda

Ishing bitmaydi hech bir

(server)

 

Uyga vazifa:

 

  1. Darslikdagi 6-mashq.

 

2*. Darslikdagi 7-mashq.

 

  1. B,BO,BX

         Jadvalini to’ldirish

 

 

 

O’zbekiston tarixi fanidan dars ishlanmasi

Andijon viloyat Xalq ta’limi bo’limi

Oltinko’l tumanidagi

28-Davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internatining Tarix fani o’qituvchisi

USMONOVA ZAMIRAXON ning

O’zbekiston tarixi fanidan

DARS ISHLANMASI

 

Mavzu: BUXORO AMIRLIGINING DAVLAT TUZUMI VA MA’MURIY BOSHQARUVI

 

         Darsning maqsadi:

 

  • mang’itlar hukmronligi;
  • mang’itlar sulolasi o’zbek davlarchiligi tarixida muayyan darajada o’ziga xos o’rin tutishi, davlat tuzumi va ma’muriy boshqariluvi haqida o’quvchilarga bilim berish;
  • o’rganilayotgan davr bo’yicha o’quvchilar bilimini tizimlashtirishni davom ettirib, tarixiy tushuncha va atamalarning mazmun va mohiyatini ochib berish hamda ularni sharqona demokratiya ruhida tarbiyalash.

 

Darsning jihozlari:

 

  1. Darslik, 15-mavzu.

2.O’zbekistonning siyosiy-ma’muriy xaritasi.

  1. O’zbekiston tarixi atlasi.
  2. Doska, bor.

 

Tarqatma materiallar.

 

O’tilgan dars mavzusi asosiy masalalari asosida tayyorlangan kartochkalar. Atamalar ustida ishlash uchun topshiriqlar yozilgan kartochkalar.

Yangi dars mavzusining tayanch tushunchalari va tarixiy atamalar.

      Monarxiya, mustabid hukmdor, otaliq, arkoni davlat, ma’muriy bo’linish: viloyat, tuman, beklik, davlat lavozimlari.

 

  1. Tashkiliy qism.

     

      O’quvchilar diqqatini darsga jalb etish va ishchi muhitini yuzaga keltirish.

 

  1. O’tilgan dars mavzusi yuzasidan takrorlash.

 

Bu vazifa tarqatma material orqali amalgam oshiriladi.

 

  • Buxoro qanday qilib davlat mustaqilligini yo’qotdi?
  • Ashtarxoniylarning inqirozga yuz tutishiga nimalar sabab bo’ldi?
  • Mang’itlar qay tariqa hokimiyat tepasiga keldilar?
  • Mang’t hukmdori Muhammad Rahimxon mamlakatda qanday siyosat yurgazdi?
  • Buxoro xonligi qaysi voqeadan keyin Buxoro amirligi deb ataladigan bo’ldi?
  • Qaysi yillarda Buxoro amirligida mang’itlar sulolasi hukmronlik qilgan?
  • Buxoro xonligi Eron hukmdori Nodirshohga qaramlikdan qachon qutildi?
  • Amir Shohmurodni xalq nima uchun “amiri ma’sum” deb atagan?
  • Samarqand shahrini mang’itlar sulolasidan kim qayta tiklattirgan?
  • Amirlardan kim rais mansabini va qo’shin tarkibida qoziaskar lavozimini joriy qildi?

O’quvchilar javoblarning to’liqligiga qarab baholanadilar

 

  • O’yin-musobaqa (“Kim haqida so’z yuritilyapti, uning shaxsini aniqla!” oyini)ni o’tkazish

    

       Darsning bu qismida o’quvchi xotirasidagi bilimlarga tayanib, vazifani yozma ravishda, ya’ni faoliyati yoritilishiga qarab shaxsini aniqlab yozadi.

Asosiy maqsad – o’quvchilarning bilimini mustahkamlash, ularda tarixiy shaxslar faoliyatiga baho berish ko’nikmasini rivojlantirishdan iborat.

Ushbu o’yinni o’tkazish uchun o’quvchilar uch jamoaga bo’linadilar. So’ng o’qituvchi oldindan tayyorlab kelgan topshiriqlarni jamoaga tarqatadi.

Har bir topshiriqda beshtadfan jumla bo’ladi.

 

 

  1. U Eron bosqiniga qarshi kurashni uyushtira olmadi (Abulfayzxon)
  2. U ichki boshboshdoqlikni tugatish siyosatini tutdi (Muhammad Rahimxon)
  3. U o’zini xon atamadi (Amir Doniyolbiy)
  4. U xonlikda yetakchi mavqeyga ega bo’lish niyatidan qaytmagan (Muhammad Hakimbiy)
  5. U xalqdan olinadigan soliqni ko’paytirdi (Doniyolbiy)

 

 

 

  1. Butun hokimiyat amalda uning qo’lida to’plandi (Muhammad Hakimbiy)
  2. U barcha hukmdorlarga o’z boshqaruv dasturini e’lon qildi (Muhammad Rahimxon)
  3. U qo’g’irchoq hukmdorga aylanib qoldi (Abulfayzxon)
  4. U adolat tamoyillariga qattiq amal qildi (Shohmurod)
  5. U o’zining muntazam qo’shinga egaligidan foydalanib, hokimiyatda alohida mavqe uchun da’vogarlik qila boshladi (Muhammad Rahimxon)

 

  • topshiriq

 

  1. U o’z qo’shinlarini mustahkamlashga, unga tayanib ish ko’rishga harakat qildi (Doniyolbiy)
  2. U Nodirshoh tomoniga o’tib ketdi (Muhammad Hakimbiy)
  3. U o’z faoliyatida ommaga tayanib ish tutdi (Shohmurod)
  4. U barcha bekliklarning markaziy hokimiyatini tan olishlariga to’la erisha olmadi (Muhammad Rahimxon)
  5. U ba’zi islohotlar o’tkazib, davlatni mustahkamlashga erihdi (Shohmurod).

 

  1. Yangi dars mavzusining mundarijasi:
  2. Davlat tuzumi.
  3. Ma’muriy bo’linishi.
  4. Yuqori davlat lavozimlari.

 

 

  1. Matn va atamalar ustida ishlash.

      

      Bu vazifa matn ustida ishlash usulidan foydalanib bajariladi. O’quvchilar matn ustida ishglab, quyidagi savollarga javob topadilar:

  1. Buxoro davlat tuzumiga ko’ra qanday davlat edi va hukmdor uni qanday idora qilgan?
  2. Otaliq mansabiga tayinlanganlar qanday faoliyat yurgizganlar?
  3. Amirlikning davlat muassasalari qanday idoralardan iborat bo’lgan?
  4. Amirlikda mavjud bo’lgan quyidagi davlat lavozimlariga (atamalarga) izoh bering: qushbegi, ko’kaldosh, devonbegi, mushrif, mirshab, dodxoh, inoq, miroxour, dasturxonchi, kitobdor, to’qsabo, parvonachi, sadr, shayhulislom, qozikalon, muftiy, muhtasib.

Vazifani birinchi bo’lib bajargan o’quvchilardan 5 nafarining javobi eshitiladi va baholanadi.

 

  1. Darsni yakunlash.

     

      O’quvchilarning darsdagi faolligi darajasiga baho beriladi. Eng faol o’quvchilar rag’batlantiriladi. Ularning matn ustida ishlashda yo’l qo’ygan kamchiliklari qyd etilib, bartaraf etish yo’llari ko’rsatiladi.

 

  • Uyga vazifa.

 

Mavzu asosida berilgan savollarga javob toppish.

Amirlikdagi davlat lavozimlarini daftarga ko’chirib yozib kelish.

 

1-Oktabr “Ustoz va murabbiylar” kuniga bag’ishlangan tadbir senariysi

Andijon viloyat Xalq ta’limi bo’limi

Oltinko’l tumanidagi

28-Davlat ixtisoslashtirilgan maktab-internatining Tarix fani o’qituvchisi

USMONOVA ZAMIRAXON ning

1-Oktabr “Ustoz va murabbiylar” kuniga bag’ishlangan

 

TADBIR SENARIYSI

 

  1. Boshlovchi.

 

Assalom, ona, yurt tonglar o’lkasi,

Tarif-tavsifingning yo’q nihoyasi.

Senga ba’ishlanar muqaddas qo’shiq,

Bu o’zbek elining o’z madhiyasi.

 

(madhiya ijro etiladi)

  1. Boshlovchi.

 

Assalom, maktabim-muqaddas dargoh,

Assalom, ustozlar-kasbkori saboq!

Assalo, do’stlarim-menga qo’shqanot,

Sinfdosh! Hayotga ishonch bilan boq.

 

  1. Boshlovchi.

Assalomu alaykum qadrli mehmonlar, aziz ustozlar va maktabdoshlar. Hammamiz uchun quvonchli va hayajonli bo’lgan usgbu daqiqalarda eng ulug’, eng aziz bayram “Ustoz va murabbiylar” bayrami bilan aziz ustozlarimizni  muborakbor etamiz.

 

  1. Boshlovchi.

Bugun mehribon, jafokash, mashaqqatli, shu bilan birga, sharafli kasb egasi o’qituvchi-ustozlar bayrami. Biz 5 “A” sinf o’quvchilari aziz ustozlarni qutlab “Ustoz otangdek ulug’” deb nom olgan tadbir tayyorlaganmiz. Sini ruhsatingiz bilan ushbu tadbirimizni ochiq deb e’lon qilamiz.

 

Istiqlol, bunchalar go’zal bu noming,

Non kabi e’zozli, jondek shirin bol.

Yer shari yo’lladi otash saloming,

Assalom O’zbegim, qutlug’ istitqlol.

 

1-O’quvchi

Shukrona aytamiz qutlug’ kunlarga,

Ma’noga-mazmunga to’liq kunlarga.

Farovon, nurafshon ulug’ kunlarga,

Ey ozod diyorim, O’zbekistonim!

Ey obod diyorim, O’zbekistonim!

Ma’rifat bo’stoni ezgu dostoni

Do’stligu tinchlikning metin qo’rg’oni,

Ey ozod diyorim, O’zbekistonim!

Ey obod diyorim, O’zbekistonim!

2-o’quvchi

 

Karnay-surnay ovoz berdi jahonda,

Jahonni qaratti O’zbekistonga.

Temurning ruhiga qilib qasamyod,

Yo’lboshchimiz etdi xalq dilini shod.

Yo’lboshchi sozini ettirdi davom,

Dilidi xalqiga chuquqr ehtirom.

Hech hazon bo’lmasin biz kezgan chaman,

Bizdan qolsin ozod va obod Vatan!

 

3-o’quvchi

 

Olis manzillardan boshlangan Vatan,

Sevinchdan ko’zlari yoshlangan Vatan.

Gohida o’tlarga tashlangan Vatan,

Aziz, ona tuproq ko’hna makondir,

Keljagi buyuk O’zbekistondir.

 

4-o’quvchi

 

Odam ko’rgani yo’q Sinoday tabib,

Navoiy singari mumtoz bir adib,

Al-Kindiy cholg’usi dillarga habib,

G’azallar, navolar oromijondir,

Keljagi buyuk O’zbekistondir

 

5-o’quvchi

 

Ulug’bek nuridan samovot yorug’,

Beruniy poylaydi yillarni yoru’g,

Yassaviy ko’zlarga ziyo va ma’ruf,

“Ziji Ko’ragoniy” kashfi osmondir,

Keljagi buyuk O’zbekistondir.

 

(Y. Usmonova ijrosida “O’zbekiston” qo’shig’I ijro etildi)

 

  1. Boshlovchi.

 

Ey hurmatli muallim,

Har ko’ngilda mehring bor.

Har uyda har shaharda,

Sening mevalaring bor.

 

  1. Boshlovchi.

 

Ekkan mevalariningni,

Hosili hech tugamas.

Dunyoda sening kabi,

Baxtli inson topilmas.

 

  1. Boshlovchi.

 

Dar haqiqat, ustoz murabbiylar shunday buyuk, ulug’ insonki, ulardan bir umr qarzdormiz. Ustoz va shogirt quyosh bilan oyga o’xshaydi. Oy quyoshdan nur olib borlini yoritgani kabi, shogirt ustozdan ziyo olib hayot mash’alini yoqadi.

 

1-O’quvchi

 

Agar hayot bo’ston bo’lsa, bog’bon muallim,

Agar hayot oltin bo’lsa, zargar muallim.

Agar hayot karvon bo’lsa, sarbon muallim,

Agar hayot shoir bo’lsa, so’zi muallim.

Agar hayot dengiz bo’lsa, duri muallim,

Agar hayot uzuk bo’lsa, gavhar muallim,

Ilm-u ma’rifatdan beruvchi ta’lim.

 

2-O’quvchi

 

Ilm-u ziyo berar bizga,

Onadir har o’g’il qizga.

Jo bo’ldingiz qalbimizga,

Mehribonim o’qituvchim,

Jonajonim o’qituvchim.

O’qi, o’rgan deya doim,

To’g’ri yo’lni ko’rsatasiz

Hayot darsin o’rgatasiz

Mehribonim o’qituvchim,

Jonajonim o’qituvchim.

 

(Ustozlar  qo’shig’iga raqs ijro etiladi.)

 

3-O’quvchi

Qiyos etgim keladi ustozlarni quyoshga,

O’z mehrini nurini bahsg etadi har yoshga.

Bilganimda suyunib, bilmay qolsam kuyungay,

Bardoshga-yu, bardoshga-yu, bardoshga.

 

O’zshatmog’in istaydi eng pokiza insonga,

Yetaklaydi seni u fan bog’iga bo’stonga.

Yuragingga o’tkazar, yuragidan nihollar,

Yetganingda voyaga boshi yetar osmonga.

 

Ustoz yo’li porloqdir, ustoz yo’li yorug’dir,

Ustoz ko’ngli xazina, sahovatga to’liqdir.

Yetsang ustoz qadriga, eling seni ardoqlar,

Do’stim bilsang ustozing otang kabi ulug’dir

 

4-O’quvchi

Ey, inson idrokin charxlovchi zot,

Ey, marifat bog’ini gullatgan zako.

Siz bilan munavvar bu shirin hayot,

Siz bilan oboddir bu ko’hna dargoh.

 

5-O’quvchi

Azaldan ustozni ulug’lar xalqim,

Ularga ezgulik tilamoq xaqqim.

Bunchalar buyuksiz, bunchalar zukko,

Umringiz mo’jiza yetmaydi aqlim.

 

(Ko’z tegmasin qo’shig’iga raqs ijro etiladi.)

 

  1. Boshlovchi.

 

O’qituvchi hayot charog’boni. U yosh avlodka ilm-fan asoslarini o’rgatadi, ularga ta’lim tarbiya beradi, zamonamizning har tomonlama barkamol kishilarini yetishtiradi.

 

  1. Boshlovchi.

 

“Ustoz otangdek ulug’” deb bejiz aytishmagan. Bu hikmatga amal qilib ustozni ota-onadek hurmat qilib, bir umrga e’zozlash kerak.

 

O’quvchilar.

 

Qo’limga qalamni ushlatdi ilk bor,

Shu ondan qalbimda boshlandi bahor.

Undanda buyukroq, ulug’roq kim bor?

Ustozim, ustozim sizga ming ta’zim!

 

Barcha ilmlarning kaliti sizda,

Sahovat nuri bor bu qalbingizda.

Otasiz, onasiz har o’g’il-qizga,

Ustozim, ustozim sizga ming ta’zim!

 

O’qishni o’rgatib, ko’zni ochdingiz,

Ilm sirlarni qalbga sochdingiz.

Otaday ulug’siz kelajakda siz,

Ustozim, ustozim sizga ming ta’zim!

 

Dard bo’lsa dardlashgan doim biz bilan,

Sirdoshdek sirlashgan hatto biz bilan.

Qalbimiz, mehrimiz ustoz siz bilan,

Ustozim, ustozim sizga ming ta’zim!

 

Quyoshni qaritar zahmatlaringiz,

Ellarda dostondir mehnatlaringiz.

Yog’ilgay siz uchun rahmatlarimiz,

Ustozim, ustozim sizga ming ta’zim!

 

Shogirdim obro’yim, yuzim degan zot,

Ishonchim, umidim ko’zim degan zot.

Bolajonim, o’g’lim, qizim degan zot,

Ustozim, ustozim sizga ming ta’zim!

 

Sabr ham, toqat ham, bardosh ham sizsiz,

Goh quvonch, goh alam ko’z yosh ham sizsiz.

Har ikki olamda quyosh ham sizsiz,

Ustozim, ustozim sizga ming ta’zim!

 

G’unchalar ochilib bo’lishganda rom,

Barchasin ardoqlab etdim ehtirom.

Mehrimning sharobin tutdim to’la jom,

Ustozim, ustozim sizga ming ta’zim!

 

(“Lazgi” raqsi ijro etiladi.)

 

BOSHLOVCHI.

 

Tarixni anglamoq o’zlikni anglamoqdir. Ajdodlar ruhiyu, merosi bilan yashamoq, ularga vorislik sharafiga munosib bo’lmog’imiz kerak. Bugun tadbirimizga ustozlarni qutlash uchun buyuk ajdodlarimiz tashrif buyurgan. Ular siymosini davraga chorlamoq hayrlidir.

 

Buyuk sarkarda, davlat arbobi Amir Temur kirib kelmoqda.

 

  1. Temur: “Barcha bunyodkorlik, yaratuvchilik va aql-idrokning, ilm-u donishning asosidir, hayotni o’rgatuvchi murabbiydir.

 

G’azal mulkning sultoni Alisher Navoiy tashrif buyurmoqda.

 

  1. Navoiy: Haq yo’lida kim senga bir harf o’qutmish ranj ila,

Aylamak bo’lmas ado onin haqqin yuj ganj ila.

 

Shoh, shoir, tarixchi olim, davlat arbobi Zahiriddin Muhammad Bobur kelmoqda.

 

Z.M.Bobur:

Har kimki vafo qilsa vafo topg’usidir,

Har kimki jafo qilsa jafo topg’usidir.

Yaxshi kishi ko’rmagay yomonliq hargiz.

Har kimki yomon bo’lsa jazo topg’usidir.

 

(Sahna ko’rinishi)

 

BOSHLOVCHI.

 

Olamning gultojisi inson bo’lsa ular orasida Olloh nazari tushgan, suyuklisi ustoz muallimdir. Bizlarning har bir savolimizga chuquqr etibor va bosiqlik bilan javob beruvchi, elning nazaridagi birinchi muallimdir. Sizlarga bugun qo’limizni ko’ksimizga qo’yib tashakkur aytamiz.

 

(O’quvchilar tomonidan “Vals” ijro etiladi.)

 

(Quyidagi sh’er ostida o’quvchilar o’qituvchilarga gullar beradilar.)

 

Ustozim mehribon, oily himmatsiz,

Sabr toqatingiz bepayon ummon.

Yuraklarda darmon, kuch va qudratsiz,

Sizdan ibrat olib yashaymiz hamon.

 

Tunlarni yoritgan mash’ala misol,

Hayot yo’limizni yorutguvchisiz.

O’z o’rnin topsin deb har bitta nihol,

Turmush saboqlarin o’rgatuvchisiz.

 

Sizsiz dunyo sirin anglamoq qiyin,

Hayot gulshanining mohir bog’boni.

Siz bilan baxtimiz kulmog’I tayin,

Sho’x-shodon yashashning keldi davroni.

 

Nomingiz faxrla olamiz tilga,

Siz aytgan tariqa farzand bo’lamiz.

Har ishga munosib Vatanga, elga,

Ustoz, sizga doim ta’zim qilamiz!

 

BOSHLOVCHI.

 

Shuning bilan “Ustoz va murabbiy kuni” munosabati bilan o’tkazilgan bayram dasturimiz o’z niyoyasiga yetdi. Xayr! Omon bo’linglar!

« Older Entries